Losy naszych rodaków w minionym wieku od lat niezmiennie budzą zainteresowanie badaczy w kraju i za granicą. Dzięki nim wiele trudnych i bolesnych spraw nie zostało zapomnianych. Do rąk szerokiego grona Czytelników oddajemy tom poświęcony historii najnowszej, w którym znalazły się różnorodne tematycznie teksty, mające jednak wspólny mianownik w postaci tematyki wschodniej. Nie jest ona rozumiana jedynie w wymiarze geograficznym (Rosja, ZSRS, Europa Wschodnia), ale i szerszym, ponieważ obejmujemy niąrównież szereg trudnych doświadczeń dziejowych Polaków w XX w. Znajdujące się w tomie artykuły scala ponadto osoba prof. Albina Głowackiego. Autorzy zajęli się problematyką, która od wielu lat znajduje się w kręgu Jego zainteresowań badawczych. Publikacja została podzielona na sześć części. Pierwsza - napisana przez osoby współpracujące z Profesorem - przybliża różnorodne płaszczyzny Jego aktywności naukowej i społecznej. W drugiej Czytelnicy będą mogli zapoznać się z problematyką szeroko pojmowanej Zbrodni Katyńskiej. Polityka zagraniczna i wewnętrzna Związku Sowieckiego w okresie II wojny światowej jest tematem kolejnej części książki. Powiązana znią problemowo jest część czwarta, w której znalazły się artykuły dotyczące losów ludności polskiej w Związku Sowieckim po 17 września 1939 r. W publikacji o tematyce wschodniej nie mogło zabraknąć odniesienia do polityki międzynarodowej i tym zagadnieniom poświęcone zostały dwie ostatnie części zatytułowane Relacje Wschód - Zachód oraz Łódź - Polska - Emigracja.